De Winkelhaak (dewinkelhaak.net)
 
  Home

De kazerne

VVDM-afdeling Nunspeet

Kazernekranten

Artikelen

Boeken

Contact
  1953. De Legerplaats Nunspeet wordt afgebouwd

De Legerplaats Nunspeet werd vanaf eind februari 1952 betrokken maar was verre van af. Verwonderlijk was dit niet want een complete kazerne bouwen in een half jaar tijd was een opgave die simpelweg niet reëel was. Er waren begin 1952 legeringsgebouwen, een kantine en een eetzaal en zodoende konden er eenheden worden gelegerd. Maar voltooid was de kazerne niet.

In 1952 en 1953 zou in een lager tempo dan voorheen de kazerne worden afgebouwd. De grote hoeveelheid bouwvakkers die in zes maanden tijd de belangrijkste gebouwen de grond uit had gestampt, was in april 1952 gezakt van 1300 naar 300.* Volgens de plaatselijke krant waren ze nog druk bezig met het bureelgebouw, het officiershotel en enkele kleinere gebouwen die in de volgende maanden 'erbij' zouden komen.
Aan de theater-filmzaal werd nog hard gewerkt en deze werd onder grote belangstelling op 8 juli dat jaar in gebruik genomen. Het bureelgebouw werd vermoedelijk dat jaar ook afgebouwd, maar toen stokte het bouwproces enigszins. Pas in 1953 werden de laatste grote gebouwen van de kazerne opgeleverd en Nunspeet Vooruit, het blad dat vaak goed was geïnformeerd, was erbij.
Op 25 september, wat anderhalf jaar na de komst van de eerste eenheden was, werd de gymnastiekzaal officieel aan de legerplaats overgedragen. Nunspeet Vooruit: 'Het is niet zo maar een gymnastiekzaal; het is een enorme ruimte, waar men alles vindt wat men maar nodig heeft. De zaal bestaat uit twee gedeelten, elk van 24 meter lang en 12,5 m breed.' En men keek alvast vooruit met de mededeling: 'Ook zal binnen enkele weken in de legerplaats het officiershotel feestelijk in gebruik genomen worden.'**


De standaard gymnastiekzaal die op alle vijf kazernes verrees.

Op 20 oktober was de Legerplaats Nunspeet de achtergrond voor de symbolische overdracht door de bouwers van Nunspeet en de vier andere gelijksoortige legerplaatsen. De N.V. Midden-Nederland waarin de bouwers zich hadden verenigd voor de duur van de opdracht, droeg op die dinsdag de vijf kazernes officieel over aan het Ministerie van Oorlog in de persoon van staatssecretaris F.J. kranenburg. Namens de bouwers gaf dhr. L. van Kesteren een overzicht. Voor de vijf kazernes was meer dan één miljoen ton aan materiaal verwerkt. Veertienduizend bouwvakkers hadden gezamenlijk veertien miljoen manuur gewerkt. Nunspeet Vooruit noteerde het ijverig en schreef ook op dat dat er maar liefst vijftigduizend militairen op de vijf kazernes waren ondergebracht. Tienduizend per kazerne dus in plaats van de maximale drieduizend. Een foutje dat ook in enkele landelijke kanten te lezen viel.

Kolonel Stumphius, hoofd van het Centraal Bouwbureau der Genie, wees in zijn toespraak op een aspect dat tot dan toe enigszins onderbelicht was gebleven: de architectuur. Die had de aandacht getrokken van architecten in binnen- en buitenland. Stumphius: 'Het ideaal was geweest aan de soldaten een behoorlijk onderdak te verschaffen, dat niet alleen lichamelijke gezondheid, doch ook een geestelijk evenwicht in een harmonisch milieu zou verzekeren.' Waarna de aanwezigen een rondgang maakten door het zojuist gereed gekomen officiershotel. De bijeenkomst werd afgesloten in de officiersmess met een receptie die door de N.V. Midden-Nederland werd aangeboden. Hiermee was een belangrijk hoofdstuk in de naoorlogse kazernebouw voltooid.

Naar volgende artikel uit deze reeks

* Nunspeet Vooruit, 4 april 1952
** Nunspeet Vooruit, 25 september 1953

 
1953, intro

Het jaar 1953 was het eerste volle jaar dat de Legerplaats Nunspeet in gebruik was. Met een korte serie artikelen kijkt De Winkelhaak terug op dit jaar dat niet geruisloos verliep. De kazerne én de omgeving zouden meerdere malen het landelijk nieuws halen.
In deze serie die gebaseerd is op krantenberichten uit die tijd, zowel landelijke als plaatselijke, kijken we behalve naar de kazerne en haar bewoners, vooral naar de omgeving. Wat betekende de komst van 3000 militairen voor de bewoners van Nunspeet, Elspeet en Vierhouten, waar kort ervoor in 1947 nog geen 5400 mensen leefden? Wat was de wisselwerking tussen militairen en bevolking?


Er mist nog iets

Buiten de kazerne ontbrak iets dat in iedere garnizoensplaats aanwezig was: een of meerdere militaire tehuizen. In Vierhouten was in 'De Eikenhoeve' een voorlopig Humanistisch Militair Tehuis (HMT) ingericht. Maar Vierhouten lag niet vlak buiten de kazernepoort en was daarmee 'behelpen'. Begin oktober 1953 was er echter goed nieuws. De plannen waren gereed voor een nieuw HMT dat 'De Leemberg' zou heten en op 13 mei 1954 feestelijk zou worden geopend.


HMT 'De Leemberg'.

Nunspeet Vooruit
: 'Het architectenbureau Feenstra te Arnhem is erin geslaagd om een buitengewoon fraai ontwerp te maken... Een zeer ruime en moderne werkplaats zal worden gebouwd, waarin les gegeven kan worden in schilderen, tekenen, boetseren, pottenbakken, houtsnijden en gitaarbouw. Er komt verder een ruim studievertrek, een lees- en conversatiezaal, een tafeltennis- en biljartgelegenheid enz.'*
Later in 1954 zouden ook het PMT en het KMT worden geopend.


* Nunspeet Vooruit, 2 oktober 1953