De Winkelhaak (dewinkelhaak.net)
 
  Home

De kazerne

VVDM-afdeling Nunspeet

Kazernekranten

Artikelen

Boeken

Contact
  Wat als ...... de Winkelmankazerne niet was afgebroken?
Een feuilleton in drie delen
(deel 1)
Door: Frank Oosterboer

Bij tijden een geliefde vraag onder historici en schrijvers van historische fictie: de Wat als-vraag. Wat als: Adolf Hitler was gesmoord in de wieg? Of: Wat als Napoleon had gewonnen bij Waterloo? De mogelijkheden zijn eindeloos en ook toepasbaar op kleinere onderwerpen. Wat als de Winkelmankazerne niet was gesloopt, wat had je dan gezien als je er nu had rondgelopen?

De verhalen bij de Wat als-vraag winnen aan geloofwaardigheid als er gewezen kan worden naar bestaande ontwikkelingen, naar parallellen. Voor de vraag naar de Winkelmankazerne kan worden gekeken naar hoe het is vergaan met de andere kazernes uit de bouwstroom van 1951-1952.
Makkelijk controleerbaar vanaf de openbare weg voor iedereen is de Tonnetkazerne in 't Harde. De oude ingang wordt niet meer gebruikt, maar daarvandaan zijn allerlei gebouwen te zien die niet uit 1951 dateren. Bijna alles is gesloopt en vervangen door nieuwbouw. In de DVD die van de in 2010 gehouden reünie van 19 Afdva werd gemaakt, werd dan ook de vraag gesteld: 'Maar waar is de kazerne gebleven?' Reünisten herkenden tot hun teleurstelling maar weinig. Ook de andere resterende kazernes uit deze bouwstroom zijn ingrijpend veranderd. De oorzaken waren deels de andere eisen ten aanzien van legering of het feit dat gebouwen aan het eind van hun levensduur waren en opknappen geen alternatief leek. Daarbij komt ook dat Defensie niet sentimenteel is ten aanzien van haar vastgoed, op enkele uitzonderingen na. Maar die gelden niet voor relatief moderne bebouwing.
Het nu volgende verhaal is fictie, maar wel gebaseerd op de praktijk van sloop en nieuwbouw op diverse kazernes in Nederland. Een feuilleton in drie delen.


Een bezoek aan de Winkelmankazerne


Zo was het vroeger. Maar hoe zou het nu zijn?

Ze hadden er zin in. Piet, Denny, Kees en Sjaak, oud-dienstplichtigen van 109 Ltt-cie die nog eens een keer op hún kazerne wilden rondlopen. Via een relatie hadden ze een bezoek kunnen regelen en ze troffen elkaar na al die jaren in Echos Home Nunspeet, het vroegere PMT. Na een uur bijpraten met ouderwetse gein - te verwachten opmerkingen over dikke buiken en kale koppen – werd het tijd om op te stappen en de Elspeterweg over te steken.
Bij de kazernepoort wachtte hen de eerste verrassing. Er stond geen marechaussee meer om paspoorten te controleren, er was een slagboom en een kastje waar je, als je daartoe gerechtigd was, een kaart voor een lezer moest houden. Voetgangers moesten door een draaitourniquet, maar bezoekers moesten zich eerst melden bij het lage nieuwe gebouwtje rechts naast de poort.
Nadat ze hun legitimatie hadden getoond aan een bewakingsmedewerker achter een glazen pui met schuifluikje, kregen ze een bezoekerspas.

De wacht had hun aanwezigheid doorgegeven en aan de andere kant van het tourniquet werden ze opgewacht door een sergeant-majoor.
'Goh,' dacht Denny 'wat een jonge vent nog. Of zijn wij nou zo oud?'
'John van Ditmars,' zo stelde de sergeant-majoor zich voor. 'Zeg maar John. En als je een verslag hiervan schrijft en publiceert, liever niet met mijn achternaam vanwege veiligheidsredenen.'
'Dat komt helemaal goed,' beloofde Kees, 'we zullen je daarin Van D. noemen.' En stelde zich eveneens voor en zijn oude maten ook. Waarna niets een bezoek aan de Winkelmankazerne anno 2019 nog in de weg stond.

Naar deel 2


 
Achtergronden

De Winkelmankazerne, voorheen Legerplaats Nunspeet, was een van de vijf grote kazernes die in 1951 en 1952 in hoog tempo werden gebouwd. Deze vijf kazernes, later aangevuld met een zesde in Schaarsbergen, waren een standaardontwerp hoewel hun constructie verschillen vertoonden. In Ermelo en Ossendrecht werden prefab betonelementen toegepast, Nunspeet en Steenwijkerwold werden in het werk gestort, 't Harde was staalskeletbouw.

Anno 2019 zijn al deze vijf kazernes in hoge mate aangepast aan de eisen van deze tijd, wat meestal sloop van de legerings- en andere gebouwen inhield, helemaal afgebroken (Nunspeet) of leegstaand (Ossendrecht). Voor meer informatie, klik hier.