De Winkelhaak (dewinkelhaak.net)
 
  Home

De kazerne

VVDM-afdeling Nunspeet

Kazernekranten

Artikelen

Boeken

Contact
  De manschappeneetzaal/vreetschuur* van de Winkelmankazerne

Waarover werd het meest geklaagd in militaire dienst? Het eten en de eetzaal, die laatste was soms de naam nauwelijks waard. De daarin genuttigde hap was vaak 'weer eens niet te vreten' en de eetzaal werd daarmee een vreetschuur. Was dit wel terecht? Een verkenning van het eetgebeuren op de Legerplaats Nunspeet, in later jaren bekend als Generaal Winkelmankazerne.

Om geklaag alvast in perspectief te zetten, even een stap terug in de tijd naar de jaren vlak voor de Tweede Wereldoorlog. De toenmalige basishap van het leger, te weten peulvruchten in vier soorten, werd landelijk aanbesteed in grote hoeveelheden. Dat laatste betrof vooral kapucijners. Zo werd op 8 mei 1939 in de Staatscourant een advertentie geplaatst door het Ministerie van Defensie, waarin aanbiedingen werden gevraagd voor maar liefst 120.000 kg van deze grauwe erwten. Daar mochten hooguit 4% minderwaardige (roestige, aangevreten) exemplaren tussen zitten. Voor een idee: klik hier voor enkele aanbestedingen vroeger en later dat jaar. Al die peulvruchten en daarmee samenhangend een nogal eentonig menu .... pech voor je opa, vader of oom die toen moest dienen. Maar daar had jij later geen weet van en ook geen last. Nieuwe tijden tenslotte en daarmee nieuwe klachten.



Kapucijners bleven ook na WO II populair. Hier staan ze anno 1987 op het menu in de Kornputkazerne in Steenwijk, net op de dag dat er tegen de kwaliteit van het eten werd geprotesteerd (zie hiernaast). (foto: Molendijk, Bart / Anefo, NA 2.24.01.05, 933-8919)

Joop van Vredendaal die in 1955 als dienstplichtig luitenant bij de marechausssee diende op de Legerplaats Nunspeet over het eten op de kazerne: 'Het regende klachten over de kwaliteit en niet minder over de kwantiteit. Bijna dagelijks kwam het voor dat er geen vlees was of dat er andere tekortkomingen waren.' En constateerde dat de maaltijden 'nogal eens onsmakelijk waren'.
Fred Klijndijk die in 1968 diende was ook niet te spreken over de kwaliteit van de voorgezette maaltijden. Over de lunch: 'Hetzelfde kleffe brood, kaas, worst en het bekende zoete beleg als bij het ontbijt.' De kwaliteit van de warme hap viel af te meten aan de hoeveelheid die niet was genuttigd en in de tonnen werd weggegooid. Regelmatig was dat nogal veel, aldus Fred, die ook navroeg wat er op het menu stond alvorens zelf te gaan eten. Het antwoord was vaak 'OH', wat stond voor Onduidelijke Hap. Waarna dan maar direct werd verder gelopen naar het PMT voor kroketten en andere snacks.**
In de jaren '70 werd niet alleen geklaagd over de kwaliteit van het eten, maar ook over de eetzaal. Die was na twintig jaar intensief gebruik toe aan een hoogstnoodzakelijke renovatie die dan ook plaatsvond. Of er nu echt een relatie kwaliteit maaltijd-kwaliteit eetzaal was, is twijfelachtig. Maar ambiance doet zeker wat met de eetbeleving. Na de verbouwing bleef er toch nog wat te klagen over.



Bron: Aksie, schrijver en tekenaar onbekend

Soldaat Jos Albers schreef in kazernekrant Aksie een artikel getiteld 'Van Vreet-schuur naar eetzaal', dat er behalve aan de eetzaal ook aan Jan Soldaat wat te verbeteren viel. Of er alsjeblieft wat minder rotzooi gemaakt kon worden en of er ook 'nette manieren' op na konden worden gehouden. Jos riep op om figuren die er een troep van maakten op een 'korrekte manier terecht te wijzen'.
In de Aksie werd meer dan eens aandacht besteed aan het eten. Tot frustratie van een actief VVDM-lid bleek er in het voedingsboek van de kazerne een ware lofzang te staan over de kwaliteit van de maaltijd door de officier van kazerne weekdienst. De maaltijden in de beleving van de officier varieerden van goed tot uitmuntend. Die van 18 februari (jaartal onbekend): 'Deze maaltijd doorstaat concurrentie met hotelwezen voortreffelijk.' Hoe kon dat nou? 'Smaken verschillen' luidde dan ook de kop boven het artikel.

Eind jaren '70 was het leed blijkbaar geleden want je hoorde er niemand meer over, noch over de maaltijden, noch over de eetzaal. Hoe het in later jaren was? Daar is niets over bewaard en dit zal wel een open vraag blijven. Veel jongens sliepen niet meer op de kazerne en als daar nu uitgerekend de klagers tussen zaten ..

* Doorhalen wat niet van toepassing is
** Met dank aan marechausseenostalgie.nl


 
Elders

Nunspeet was landelijk niet berucht of zelfs maar bekend vanwege de soldatenhap. Die eer deelden enkele andere kazernes. Daaronder was lange tijd de Kromhoutkazerne in Utrecht waar de mussen door de eetzaal vlogen. De oudste klachten werden opgetekend uit de mond van een soldaat van 53-2. In 1969 was er zelfs een eetstaking die de krant haalde, maar 10 jaar later was de hap nog immer van kwestieuze kwaliteit.* Ook de Frederik Hendrikkazerne in Vught had een reputatie. In 1972 en '73 werden er zelfs protestdemonstraties gehouden tegen de slechte kwaliteit van het eten en de onhygiënische toestand in de eetzaal.#

Op 16 februari 1987 haalde de slechte voeding op de Kornputkazerne in Steenwijk de landelijke pers. Ongeveer de helft van de 500 dienstplichtigen van deze kazerne ging die dag uit protest bij de chinees en de pizzeria in Steenwijk eten. Alvorens men in colonnes (!) afmarcheerde naar het bescheiden provincieplaatsje, bood men een lijst met handtekeningen aan de officier van voeding aan. De klachten in het Steenwijkse: 'Het eten is meestal verpieterd, de aardappelen zijn niet gaar, de groente is snotterig en de soep wordt vermoedelijk aangelengd.' De de hygiëne in de eetzaal liet ook te wensen over**

* Hegener, M., Oosterboer, F., Handboek voor de dienstplichtig soldaat b.d., 34
# Elands, M., van Hoof e.a., 250 jaar Genietroepen, 223
** Telegraaf en Trouw dd. 16-02-1987