De Winkelhaak (dewinkelhaak.net)
 
  Home

De kazerne

VVDM-afdeling Nunspeet

Kazernekranten

Artikelen

Boeken

Contact
  Dicht! De sluiting van de Winkelmankazerne

Het leger moest inkrimpen en overal in het land werden kazernes gesloten. Voor de periode van 1993 - 1998 waren er in eerste instantie maar liefst elf stuks aangewezen en er werd destijds nog verder gestudeerd op de sluiting van acht andere. Ook de Generaal Winkelmankazerne in Nunspeet zou de dans niet ontlopen.

Op 12 januari 1993 kregen de manschappen van 12 Gemechaniseerde Brigade in de filmzaal van de kazerne te horen dat de brigade zou worden opgeheven, als consequentie van de Prioriteitennota. Toen brigade-generaal G.H. Eleveld was uitgesproken kwam de te verwachte 'Of er nog vragen waren?' Nee, die waren er niet. Volgens de Leeuwarder Courant die erbij was die dag, had een diepe ontgoocheling zich meester gemaakt van de aanwezigen.* Grote hoeveelheden beroepsmilitairen werden overbodig en gedwongen ontslagen werkelijkheid. Vooral oudere militairen die weinig perspectief zagen op een burgerbaan, hadden het hier moeilijk mee.#


Generaal Eleveld tijdens de opheffingsceremonie in 1994

De opheffing van de brigade had nog een gevolg, ook voor de legerplaats zou het doek kunnen vallen. De AAT en Intendance die altijd ruim waren vertegenwoordigd op de kazerne, zouden niet veel later fuseren tot Regiment Bevoorrading & Transporttroepen. Dat regiment zou Stroe als thuisbasis gaan gebruiken. Er bleven zodoende weinig eenheden over in Nunspeet. Behalve inkrimping stond er nog een breuk met het verleden op de agenda: de landmacht zou van een dienstplichtigenleger overgaan naar een volledig beroepsleger. Dat laatste zou een veel kleinere opleidingsbehoefte kennen, daardoor minder instructeurs nodig hebben (ook hier personele krimp) en minder opleidingskazernes. Van de grote kazernes op de Veluwe van de bouwstroom van 1951-1953 zou het uiteindelijk de Winkelmankazerne zijn, die voor sluiting werd uitgekozen.


Hier zou de sluiting op uit draaien (foto: Hans van Wingerden)

Behalve onder beroepsmilitairen heerste er ook een mineurstemming onder de grote hoeveelheid burgers die op de Veluwse kazernes werkzaam waren. Niet alleen Nunspeet zou sluiten, ook alle kazernes in Harderwijk moesten dat evenals de Willem de Zwijgerkazerne in Wezep. In de provincie Gelderland stonden honderden banen op de tocht.
Aan het eind van 1993 was het de stellige verwachting dat de Winkelmankazerne in 1994 zou sluiten. Dat werd niet makkelijk opgenomen door het burgerpersoneel van de kazerne. Toen de burgemeester, wethouders en raadsleden van Nunspeet op 10 december de kazerne wilden bezoeken, werden ze voor de poort tegengehouden door protesterend burgerpersoneel. Die waren boos dat het Nunspeets college zich had neergelegd bij de sluiting. “Wij voelen ons verraden door het gemeentebestuur van Nunspeet.” vertelde een van hen aan de verslaggever van Nunspeet Vooruit. “Ikzelf werk 23 jaar als burger in deze kazerne en moest in jullie krant lezen dat de kazerne dicht gaat en dat het college akkoord was. In het verleden heeft het gemeentebestuur ons gezegd zich sterk te zullen maken om de kazerne open te houden.”**

De gemeente Nunspeet had die toezegging niet kunnen waarmaken en beter niet kunnen doen, als ze daarbij al niet een flinke hoeveelheid slagen om de arm had gehouden. Het was Defensie die over de kazerne ging en de afloop is bekend. Het werd steeds rustiger op de kazerne maar 1994 bleek niet het jaar van sluiting, dat werd eind 1996. Na een jarenlange leegstand werd in 2004 met de sloop begonnen.

* Leeuwarder Courant, 13-01-1993
# Volkskrant, 13-01-1993
** Nunspeet Vooruit, 15-12-1993


 
De opheffing van de 12e Brigade op film

Op youtube staat sinds kort een filmpje over de opheffingsceremonie op 19 augustus 1994. Deze vond plaats op het voorste exercitie-terrein. Als ceremoniemeester trad de commandant van de brigade generaal Eleveld op. Voor hem waren ook zijn laatste dagen in dienst aangebroken. Eleveld startte met een persoonlijke noot en het lijkt een wat langdradig gebeuren te worden, maar volhouden met kijken wordt beloond.
Niet alle eenheden werden opgeheven, enkele zoals 101 Tkbat en 11 Afdra werden overgeheveld naar de 13e Brigade. Dit leverde behalve vaandeloverdracht ook een stukje exercitie op met Leopard 2 tanks en M109 pantserhouwitsers. Drie eenheden van de brigade: 13 Bevocie, 12 Gnkcie en 12 Herstelcie werden niet opgeheven maar mobilisabel gesteld en ondergebracht bij de eveneens mobilisabel gestelde 43e Gemechaniseerde Brigade. Al met al was het toch een slachting, de 12e Brigade was de derde die in korte tijd uit de sterkte verdween. Als kers op de taart verzorgden de dienstplichtigen van de Stoottroepen uit Ermelo in historische post WO-2 uniformen (eerste grijs?) een demonstratie oude exercitie.
Op 28.50 eindigt het filmpje abrupt. Zie https://youtu.be/b6alyNhP4I8