De Winkelhaak (dewinkelhaak.net)
 
  Home

De kazerne

VVDM-afdeling Nunspeet

Kazernekranten

Artikelen

Boeken

Contact
  Dienstplicht zo gek nog niet
Hans Oudendorp

De militaire dienstplicht, en ook zijn meer moderne variant de maatschappelijke, heeft vele supporters. In brievenrubrieken van kranten breken af en toe de discussies hierover los en ook Hans Oudendorp doet in zijn boek een duit in het zakje. Het grootste deel van Dienstplicht zo gek gek nog niet beschrijft echter hoe schooljongens van 17 jaar uiteindelijk in de krijgsmacht terechtkwamen (of juist niet), en de werkwijzen van de afdeling Dienstplichtzaken van het Ministerie van Defensie. Dat had saai kunnen uitpakken, maar de auteur beschrijft vlot de processen die de (aspirant)dienstplichtige doorloopt. Ieder deel van het proces, van inschrijving tot opkomst, wordt beschreven in korte hoofdstukken die worden aangevuld met citaten uit brieven aan Dienstplichtzaken van jongens die meestal helemaal niet in dienst wilden. Daar zitten meer dan eens noodkreten tussen die soms onbedoeld humoristisch zijn.

“Daar mijn vrouw in september haar baby verwacht. En ik bij mijn moeder woont die ook nog tien kinderen heeft. Dus ik kan niet van mijn moeder verlangen dat zij alles alleen doet. Daar zij zenuwpatiënt is. Dat wordt dus erg moeilijk.”

Ondertussen wordt de lezer ook gewaar van een 'stukje ambtelijke malheur' op Dienstplichtzaken, waar de lonen lange tijd laag waren (een vaste baan met vaste armoe) en de regels streng. Het uitgewoonde gebouw in Den Haag van de afdeling werd in de jaren tachtig verruild voor een nieuw gebouw in Kerkrade. Verhuizen dus voor menigeen en helaas ... tien jaar later opheffing van de afdeling omdat de opkomstplicht in 1997 werd afgeschaft.

Vanaf hoofdstuk 18 komt de dienstplicht zelf aan bod, en wel dienstplicht voor iedereen, dus ook voor meisjes, genderneutraal geheten in modern jargon. Die plicht moet dan, zoals politieke partijen CDA en CU willen, ingekaderd worden in een maatschappelijke dienstplicht. Die is ook opgenomen in het regeerakkoord van Rutte III. Het doel is jongeren via zo'n plicht meer te betrekken bij de samenleving. Maar of jongeren daarop zitten te wachten? Volgens een geciteerd krantenbericht hebben lang niet alle jongeren er trek in en dan nog 'alleen' op hun voorwaarden. Het moet wel: aansluiten bij de interesses, leerzaam zijn en erkenning opleveren.
Een hoofdstuk verder komt het gewenste effect van de dienstplicht ter sprake en hier verwoordt de auteur het argument dat voor velen doorslaggevend is voor een plicht. Tijdens het vervullen ervan 'moest men maar met elkaar optrekken' en werd de afstand tussen de verschillende sociale groepen kleiner. Dit vergrootte de maatschappelijke cohesie.
Je kunt je afvragen of dit werkelijk zo was. Is dit ooit onderzocht en is dit perse alleen met een dienstplicht te bereiken? Vragen die het boek niet stelt en ook niet die naar de uitvoerbaarheid. En daarmee wordt eveneens niet onderbouwd waarom de dienstplicht zo gek nog niet is. De citaten uit de brieven in de voorgaande hoofdstukken duiden er zelfs op dat de dienstplicht ook een moeilijk te verteren brok kan zijn en een ongewenste onderbreking van het burgerleven.

 

Paperback, 100 pagina's, kleur en zwartwit illustraties, Uitgeverij Boekscout Soest, € 17,50