De Winkelhaak (dewinkelhaak.net)
 
  Home

De kazerne

VVDM-afdeling Nunspeet

Kazernekranten

Artikelen

Boeken

Contact
  VVDM gered door CPN (4) Met dank aan Marcus Bakker

Een motie om Vredeling een ander antwoord te geven dan het conceptvoorstel van het bestuur, kon op een meerderheid rekenen. Maar het bestuur van de VVDM wilde hier niet in meegaan en zich nader beraden. De Bijzondere Leden Vergadering van 28 april was geëindigd zonder een besluit.

Er stond veel op het spel, mogelijk zelfs het voortbestaan van de VVDM. Als de soldatenbond een in Vredelings ogen onbevredigend antwoord zou geven, zou de erkenning als vakbond kunnen worden ingetrokken. Daarmee zouden alle faciliteiten vervallen: die voor de afdelingen op de kazernes, de vrijstellingen van dienst voor de leden van het hoofdbestuur, de ruimte die het bestuur had op de Hojelkazerne, de buitengewoon verlofregeling voor afdelingsbestuurders om de Algemene Ledenvergaderingen te kunnen bijwonen, de automatische inhoudingen van de contributies op de wedde van de leden. Ook zou er weinig sympathie overblijven in linkse politieke kringen en bij de vakbeweging. Het was de vraag of de VVDM dan nog levensvatbaar zou zijn. De kwestie zoals die in de media was gekomen, kostte ondertussen leden. Bij de werving van nieuwe leden op de LIMOS in Nijmegen, waar de dienstplichtigen voor de luchtmacht werden opgeleid, was geen sprake van een teruggang maar van een val.*

Het alternatief voor het voorstel van het bestuur, de gezamenlijke motie, wilde met zoveel woorden juist niet zeggen dat de VVDM het weigeren van dienstbevelen niet als beleidsinstrument hanteerde. Als puntje bij paaltje kwam maakten de leden dit zelf uit, het bestuur moest zich hier achter stellen. Een heel ander antwoord dan het concept van het bestuur, dat veel eenduidiger was.
Het zag er niet naar uit dat in een tweede BLV de stemverhoudingen anders zouden liggen. In het BLV-boekje voor de vergadering van 19 mei werd in de ingezonden stukken van de afdelingen Leiden en Ermelo geen gas terug genomen. Een nieuwe stemming zonder meer zou een nederlaag voor het voorstel van het bestuur betekenen. Daarbij zou het vermoedelijk niet blijven, het bestuur zou kunnen terugtreden en de VVDM stuurloos achterlaten.

De BVD was zich van dit gevaar bewust en hield er rekening mee dat er dan vanuit de oppositionele afdelingen voor opvolging gezorgd moest worden. Zij zouden zeker een BVD'er kandidaat stellen.** Henk Spaan, auteur van Soldatenprotest 1966-1984, schreef: 'Het bestuur had lucht gekregen van de voorbereiding van de BVD op een eventueel aftreden, en was op zijn hoede. Het besluit werd uitgesteld tot 19 mei, en in de tussentijd concludeerde het bestuur dat de BVD was bijgedraaid. Op 19 mei deelde het bestuur mede dat het bereid was om de motie van de radicale afdelingen uit te voeren, als die zou worden aangenomen. Dat bleek niet nodig te zijn. Het conceptantwoord van het bestuur werd met ruime meerderheid aangenomen.'


Marcus Bakker, Tweede kamerlid voor de CPN. (foto Croes, Rob C./Anefo, NA 2.24.01.05, 929-0224)

Had het VVDM-bestuur daar echt mee ingestemd of was dit een tactische zet? Oud VVDM-voorzitter Theo de Roos in 2016: 'Wij hadden het standpunt: wij willen die en die brief schrijven, we willen het niet verder laten escaleren. Maar dan moet de BLV ermee akkoord gaan, anders moet het bestuur aftreden. Dat was een kwestie van erop of eronder.' Hieruit spreekt geen bereidheid om in te stemmen met de motie van de radicale afdelingen.
De Roos: 'Nu bleek dat de witte BVD'ers een aantal afdelingen vertegenwoor-digden, je kon het aantal stemmen zo optellen, je wist wat voor standpunt die hadden. Maar de ANJV deed er ook aan mee. Die waren ook van: Vredeling, daar moesten we niet voor buigen. Dat was de vijand. Toen heb ik Marcus Bakker gebeld, die ik nog niet kende. Ik was ook geen lid van de CPN maar dacht: 'Ik moet iets doen'. Marcus heeft ingestemd met een gesprek. Hij maakte een grapje en zei nog: 'Zullen we maar niet op de kazerne afspreken?' Dus hebben we een tijdje zitten praten in een café in Utrecht. Ik zei: 'Dit is mijn probleem. Als de ANJV meegaat in de stemming verliest het bestuur en treden we af. Dat lijkt mij een slecht idee.' Bakker: 'Ja. Regelen we.' De volgende dag kwamen de ANJV'ers naar me toe en zeiden: 'Theo, het is allemaal in orde hoor, het komt goed.''^


Een spreker op de tweede BLV. (foto Twintig)

En het kwam goed. Ondanks dat er 'Een woeste ledenvergadering' (Twintig) werd gehouden, bleek er een meerderheid te bestaan voor het conceptantwoord van het bestuur. Voor waren 8947 stemmen, voor de (gezamenlijke) motie Havelte en andere afdelingen: 5902, blanco stemmen: 1877.
Vredeling kreeg de volgende dag per brief het antwoord dat hij (waarschijnlijk) wilde. Daarmee kwam de soldatenbond in rustiger vaarwater en even later werd ook weer deelgenomen aan het Georganiseerd Overleg.

* Verslag BLV dd. 28 april 1976.
** Spaan, H., Soldatenprotest 1966-1984, webversie, hoofdstuk 6.
^ Interview met Theo de Roos 29-08-2016.


 
Steun van buiten

De VVDM stond niet helemaal alleen, zo kreeg zij steun van het FNV dat op 11 mei 1976 een telegram naar Vredeling stuurde: 'Het in vrijheid verrichten van vakbondswerk binnen de legerplaatsen moet worden gewaarborgd.' De federatie vertrouwde erop dat het conflict tussen defensie en de VVDM in goed overleg kon worden geregeld.*
Een aantal jongerenorganisaties waaronder het ANJV sloeg de handen ineen en hield onder het motto 'Handen af van de VVDM' op 11 mei in Amsterdam een demonstratie ter ondersteuning van de soldatenbond.**

* Het Vrije Volk 12-05-1976.
** De Waarheid 28-04-1976.


Deze vier artikelen zijn samen-gevoegd als brochure (pdf). Voor download: klik hier.