De Winkelhaak (dewinkelhaak.net)
 
  Home

De kazerne

VVDM-afdeling Nunspeet

Kazernekranten

Artikelen

Boeken

Contact
  De staking bij 44 Painfbat (1) Koude voeten!

Donderdagochtend kwart voor acht, 5 februari 1976. De temperatuur lag iets beneden de min drie graden* toen honderd soldaten de square van de Adolf van Nassaukazerne in Zuidlaren opliepen en leuzen begonnen te roepen over koude voeten en voldoende compensatie. De 'grootste militaire staking'** sinds de muiterij op De Zeven Provinciën in 1933 was begonnen.

De soldaten van 44 Pantserinfanteriebataljon (44 Painfbat) hadden een hard hoofd in 'Boemerang' in Sennelager (D), de oefening die voor de week erop op het programma stond. Er waren berichten dat het in West-Duitsland streng vroor en tijdens een aantal andere oefeningen waren soldaten elders in Nederland met bevriezingsverschijnselen in de ziekenboeg opgenomen. In Zuidlaren ontstond onrust, eerder die week had de plaatselijke VVDM-afdeling vergeefs geprobeerd een gesprek te regelen met generaal Zoutenbier, de commandant van 42 Pantserinfanteriebrigade waar 44 Painfbat onder viel. Maar de generaal weigerde een gesprek. Men had hierin willen aandringen op uitstel van de oefening en als dit niet kon kachels in de legeringstenten, extra voeding en medische voorzieningen. De onvrede groeide verder en daarmee ook de actiebereidheid. De VVDM-afdeling stond achter de actieplannen maar kon hier vanwege haar positie niet aan deelnemen. Voor de soldaten maakte dat niet uit en vlak voor het tijdstip waarop normaal de appèls gehouden zouden worden stroomden zij het exercitieterrein op.


Nog even gaat het er vrolijk aan toe (foto: Twintig)

Onverwacht voor de militaire leiding kwam de actie niet, de avond ervoor had de kazernecommandant nog een beroep gedaan op afdelingsbestuurder Jan Joling en aangedrongen om deze af te blazen, maar de geest was uit de fles. Terwijl een honderd man leuzen riepen, stroomden een tiental kaderleden toe en begonnen hen, aldus VVDM-blad Twintig, direct te intimideren en gaven hen het dienstbevel zich te melden voor het appèl. Zestig soldaten gaven hieraan gehoor, vrij willekeurig werden vier man opgepakt en 36 soldaten trokken zich terug op de legeringskamers om de actie voor te zetten. Om half tien werd deze beëindigd.

Nog dezelfde dag pleegde defensieminister Vredeling overleg met luitenant-generaal van der Slikke, de Bevelhebber der Landstrijdkrachten. De vier opgepakte soldaten kwamen 's avonds vrij en de volgende dag reisden Tweede Kamerleden De Vries en Van Elzen af naar Zuidlaren om poolshoogte te nemen. Oefening Boemerang zou volgens plan gewoon doorgaan en qua temperaturen enorm meevallen. In Duitsland kwam de dagtemperatuur weer boven nul en was het eerder modderig dan wit***.

Naar artikel 2


*

**
***
bron: weerverleden.nl. Deze temperatuur werd in het dichtbij gelegen Eelde gemeten.
omschrijving uit de Twintig.
bron: Nieuwsblad van het Noorden
.


 
Een rondje Zwarte Pieten

Vrijdagochtend 6 februari arriveer-den in Zuidlaren de Tweede Kamerleden Van Elzen (KVP) en De Vries (PvdA), beide lid van partijen die het kabinet vormden en tevens lid van de Defensiecommissie, om zich op de hoogte te stellen van de actie. Beide keurden deze af en Van Elzen stelde de VVDM hiervoor verantwoordelijk. Die had haar leden beter moeten voorlichten over de gevolgen. De VVDM stelde echter dat het in een democratische bond de leden waren die beslisten over acties en niet het bestuur en ook dat generaal Zoutenbier verantwoordelijk was. Hij was immers op de hoogte van de onrust onder de soldaten en weigerde een gesprek. Niet veel later deelden de Kamerleden ieder voor zich hun bevindingen mee in een brief aan minister Vredeling.