De Winkelhaak (dewinkelhaak.net)
 
  Home

De kazerne

VVDM-afdeling Nunspeet

Kazernekranten

Artikelen

Boeken

Contact
  Vredesverliezen tijdens de Koude Oorlog
ofwel Een totaal gebrek aan interesse

door: Frank Oosterboer

De Koude Oorlog in Europa werd nooit een warme, geen schot werd er in 45 jaar gelost richting de vijand. Dat betekende niet dat er geen slachtoffers vielen. In West én Oost kwamen grote aantallen militairen om het leven tijdens oefeningen en ongelukken. Ook in Nederland liepen met de jaren de verliezen op, maar het liefst werden deze een beetje onder de mat geveegd.

Een quasi-filosofische vraag luidt: als er in het bos een boom omgevallen is, maar niemand weet dat, is het dan wel gebeurd? Zo gaat het ook met de slachtoffers die vielen in de jaren van de Koude Oorlog in de Nederlandse krijgsmacht. Als er weinig over bekend is, zal het toch wel meevallen?
Iedere oud-dienstplichtige en beroeps kent verhalen van ongelukken, al dan niet met doden en gewonden. In 2012 besloot ik mijn nieuwsgierigheid te bevredigen en de vraag te beantwoorden hoeveel slachtoffers er te betreuren vielen. Dat werd een moeizame zoektocht die niet naar tevredenheid werd afgesloten, maar wel met een beter inzicht in mogelijke aantallen. Daartoe las ik wat er beschikbaar was: weinig, en viel instanties lastig met de vraag of er ergens iets op papier stond. Een zoektocht in krantenarchieven leverde aanvullend materiaal en een ronde e-mailen gaf inzicht hoe bij de krijgsmacht de zogenaamde vredesverliezen herdacht worden, of juist niet. De vergaarde informatie publiceerde ik in vier artikelen op de website dplsld.nl (opgeheven), deze artikelen bundelde ik later in een pdf.

En dan heb je verwachtingen, maar die bleken niet uit te komen. Het aantal reacties was nul-komma-nul. Het leek niemand maar iets te interesseren moest met ongeloof geconstateerd worden. Terwijl ik toch becijferde dat er bij de landmacht waarschijnlijk meer dan 3100 doden te betreuren vielen van 1950 tot 1991.
Regelmatig kom ik ze tegen als 'bijvangst' bij zoekwerk in krantenarchieven (voor een voorbeeld: klik hier), de artikelen over dodelijke ongevallen met legervoertuigen en andere ongelukken. Met weinig poespas werd er destijds op zakelijke manier boodschap van gedaan. In sommige jaren kwamen er wel 100 man bij de landmacht om het leven, maar veel reuring leverde dit niet op. Vergelijk dat eens met de aandacht van kabinet en koning voor de twee tijdens een oefening omgekomen helicoptervliegers in Mali in maart 2015.

Wie meer wil weten kan hier het pdf Omgekomen in militaire dienst – vredesverliezen tijdens de koude oorlog downloaden.