De Winkelhaak (dewinkelhaak.net)
 
  Home

De kazerne

VVDM-afdeling Nunspeet

Kazernekranten

Artikelen

Boeken

Contact
  Herinvoering opkomstplicht militaire dienst. Goed idee?
Door: Frank Oosterboer

Militaire dienst was vormend, je leerde discipline en werd er een kerel van. Nogal wat mensen, veelal oud-dienstplichtigen, pleiten daarom voor herinvoering, dat zou alleen maar goed zijn voor die slappe jeugd van tegenwoordig. Maar veel verder dan dit komen de meeste voorstanders niet, over de consequenties van de hernieuwde plicht wordt niet echt nagedacht.

Een brief van een lezer uit Zoetermeer op de opiniepagina van de Trouw zette mijn pen in beweging, ik stuurde een stuk in waarin ik de brief in bijna al zijn facetten weersprak. De Trouw vond het een leuk stuk, echter zoveel ruimte hadden ze niet en ik kreeg de vraag of ik het terug wilde brengen naar 360 woorden. Dat deed ik en de verkorte versie werd op 25 november 2015 gepubliceerd met als kop: “Herinvoering dienstplicht is zinloos.” Maar dat had ik nooit beweerd en ook sneuvelde in deze kortere versie het een en ander. Daarom hieronder het onverkorte stuk.


Een antwoord op een slecht doordacht idee

Regelmatig duiken ze op in de brievenrubrieken van dagbladen, de pleidooien voor de herinvoering van de militaire dienstplicht. De brievenschrijvers doelen dan op de opkomstplicht die in 1996 werd opgeschort. De Trouw van 18 november bevat ook zo'n brief van M.A. van Dittmar (zie de kolom hiernaast) waarin diverse argumenten aangevoerd worden voor herinvoering, maar die als slecht doordacht weersproken moeten worden.
Hoofdargument voor velen zou de vormende werking van de dienstplicht zijn op hen die hem moeten vervullen. In een toespraak in 2012 maakte voormalig Bevelhebber Landstrijdkrachten generaal Hans Couzy korte metten met dit argument. De missie van de krijgsmacht is veiligheid en geen opvoeding.

Van Dittmar voorziet in zijn brief een veiligheidstaak voor een dienstplichtleger nu Nederland een ongekend hoge instroom van asielzoekers kent. Maar Nederland heeft voldoende veiligheidsorganisaties: Politie en Koninklijke Marechaussee die eventueel bijgestaan kunnen worden door (inderdaad) delen van de krijgsmacht. Dat laatste in bijzondere gevallen of daar waar speciale expertise nodig is. Deze organisaties hebben het al jarenlang budgettair moeilijk. Herinvoering van de opkomstplicht is dan ook geen oplossing die voor de hand ligt, geld erbij wel.


Een groepsfoto uit 1955 toen iedereen* nog moest dienen (foto: collectie Bob de Gans)

Een nieuw dienstplichtleger zou een leger van bescheiden omvang zijn en net als in de jaren tachtig en negentig beslist niet iedereen opnemen die simpelweg de juiste leeftijd heeft. De algemene dienstplicht was al sinds de late jaren zestig ten einde en dat had de consequentie dat maar een minderheid van de jongens (!) hun dienstplicht hoefde vervullen. Steeds minder hoefden op te komen en degenen met een vlekje zoals een niet afgemaakte middelbare schoolopleiding, vertoon van afwijkend gedrag of bekend bij justitie kwamen zelden in aanmerking. Dit vertaalt naar de realiteit van vandaag zou beteken dat grote groepen van veelal allochtone jongeren de dans ontspringen, zij zijn simpelweg ongewenst in een krijgsmacht die ruime keus heeft. Nog daargelaten dat er hier en daar stemmen klinken die het ongewenst vinden dat mogelijk radicaliserende moslimjongeren een militaire opleiding zouden krijgen.

Herinvoering van de opkomstplicht zou als voorheen neerkomen op een beperkte groep goed opgeleide jongeren. Eveneens net als voorheen rusten dan op hun schouders de mogelijke negatieve gevolgen als loonderving, baanverlies na afzwaaien, onderbreking van studie en in het algemeen een achterstand in carrièreopbouw. Nadelen die hun niet-dienende leeftijdsgenoten niet ondervinden.
Zij die dan moeten dienen zijn veelal ook niet diegene die Van Dittmar als overlast gevende hangjongeren ziet. Voor deze categorie die meest tussen de 12 en 20 jaar oud is, vormt militaire dienst gezien hun leeftijd sowieso geen oplossing.

Ben ik het dan helemaal niet eens met Van Dittmar? Wel met zijn stelling dat je als jongen het leger in kon gaan en als man eruit kwam. Dat ging voor velen zeker op, hoewel er ook een flinke groep ex-dienstplichtigen is die hun militaire dienst als verloren tijd omschrijft. Mochten er ooit goede argumenten komen voor herinvoering van de opkomstplicht, dan zal de beperkte groep die dit treft beter, veel beter, gecompenseerd moeten worden dan hun voorgangers.

*Dit met een korreltje zout nemen. Vijftig procent van de bevolking, de vrouwelijk helft, moest helemaal niet en door broederdienst, 'onmisbaarheid' als zoon van een ondernemer en als student godsdienstwetenschappen kon je de dienst vermijden.


.
 
Voer de dienstplicht weer in*

De aanslagen in Parijs bevestigen mij in wat ik al langer denk: wie beschermt de Nederlandse bevolking tegen dergelijke aanslagen? In 1997 is de militaire dienstplicht opgeschort. Sinds dat moment hebben wij een beroepsleger. Over dit leger niets dan goeds, maar het is vooral elders actief, bij vredesmissies in verre landen. Hier heeft de politie de handen vol aan de criminaliteit en het bewaken van massale evenementen in voetbalstadions.
De enorme vluchtelingenstroom doet mij sterk denken aan een ongewapende invasie, die de maatschappij net zo kan destabiliseren als een militaire invasie. Wordt het daarom niet tijd dat wij weer serieus gaan denken aan de herinvoering van de militaire dienstplicht? Dan zijn we misschien ook af van de overlast van hang-jongeren, graffiti en vernielingen. De leden van het mannelijk geslacht gaan dan als jongen de dienst in en komen er als man weer uit.

*M.A. Van Dittmar, opiniepagina van Trouw 18 november 2015