De Winkelhaak (dewinkelhaak.net)
 
  Home

De kazerne

VVDM-afdeling Nunspeet

Kazernekranten

Artikelen

Boeken

Contact
  Sitewachtweigering (3) Een standaardstraf
door: Frank Oosterboer

Sitewachtweigeraar Gerard Van Wingerde was officieel de eerste, maar hij zou een flinke hoeveelheid navolgers krijgen. Terwijl in de burgermaatschappij de actiebereidheid tegen de plaatsing van kruisraketten steeds verder toenam, gebeurde een soortgelijk iets binnen de kazernemuren, maar dan tegen het bewaken van atoomwapens.

Er zouden zo af en toe wel eens verwijten worden gemaakt aan weigeraars. Ze zouden hun maten met minder gewetensbezwaren het vuile werk, lees sitewacht, laten opknappen. Maar dat was een staaltje lui denkwerk, de straffen die de meeste sitewachtweigeraars kregen waren stukken zwaarder dan de zes weken voorwaardelijk die Van Wingerde kreeg. Een van de eersten die hierachter kwam was kanonnier Aad Wijsman, die begin 1981 weigerde sitewacht te lopen. Hij kwam voor de krijgsraad en werd veroordeeld tot zes weken voorwaardelijke gevangenisstraf. Hadden hij en de auditeur-militair (de militaire aanklager) het hier maar bij gelaten, maar dat deden ze niet. Beide partijen tekenden hoger beroep aan en toen kreeg Wijsman een echte straf: drie weken onvoorwaardelijk. De tijd van de milde straffen was voorbij. Dat was behoorlijk balen voor de reeds afgezwaaide kanonnier.


"Soldaten beschuldigen kapitein van knoeien met sitewachtlijst"*


Wie ook baalden waren twee soldaten uit Steenwijk die na weigering in maart 1983 voor de krijgsraad moesten verschijnen. Zij betoogden dat hun kapitein allerlei mensen die mogelijk zouden weigeren van de sitewachtlijst had verwijderd. Officieel mag bij het samenstellen van zo'n lijst geen selectie plaatsvinden. De twee verdachten vonden het oneerlijk dat zij wel voor de krijgsraad moesten komen terwijl anderen ontzien werden. De krijgsraad voelde hun kapitein aan de tand. Die ontkende, hij zou slechts mensen verwijderd hebben van de lijst die (te) veel vrije dagen zouden hebben. Maar een voormalig soldaat getuigde dat de kapitein wel degelijk aan mensen gevraagd had wie er zou weigeren. Een vergeefse getuigenis. De auditeur-militair verklaarde dat de kapitein het recht had tot een selectief aanwijzingsbeleid om problemen te voorkomen. Ondanks zijn gejokkebrok kwam de kapitein er mee weg. Voor de twee weigeraars pakte het anders uit: drie weken onvoorwaardelijk.

Drie weken onvoorwaardelijke gevangenisstraf zouden de standaardstraf zijn voor de meeste sitewachtweigeraars, maar een tijdlang leek het de aanwas van weigeraars niet te stoppen. Eind 1984 stond de teller op 75. Het jaar erop op 86. De echte groei was er toen duidelijk uit en dat had veel te maken met een nare consequentie van drie weken militaire gevangenis...

* Voor het originele artikel in de Leeuwarder Courant, klik hier

Naar artikel 4

  Toelichting

In een reeks van vier artikelen zal hét fenomeen van de jaren tachtig onder soldaten, het weigeren om sitewacht te lopen, nader belicht worden.