De Winkelhaak (dewinkelhaak.net)
 
  Home

De kazerne

VVDM-afdeling Nunspeet

Kazernekranten

Artikelen

Boeken

Contact
  Hoe het leger een langharig gezicht kreeg (1)
Door: Govert van der Boom

De strijd voor vrije haardracht werd niet zomaar gewonnen. Terwijl buiten het leger de haarlengte maar bleef toenemen, bleef die erbinnen beperkt tot de tolerantiegrens van de onderdeelscommandant. Maar het waren de beginjaren '70 en er ging wat veranderen, moeizaam of niet. Een terugblik in twee delen van iemand die erbij was op een gedenkwaardig moment voor dienstplichtig Nederland.

Zeg dienstplicht en je zegt VVDM, de Vereniging Van Dienstplichtige Militairen. Begin jaren zeventig moest in Nederland alles kunnen, dus ook een vakbond die opkwam voor de belangen van hippy-like dienstplichtigen. De legertop was er van nature tegen, maar het politieke klimaat accepteerde en faciliteerde de belangenorganisatie die in de Utrechtse Hojelkazerne haar hoofdkwartier betrok. Zij kreeg bij herhaling grote aandacht in de media.

Tienduizenden maten werden lid. Via spreekbuis Twintig werden zij aangemoedigd tot het veranderen van de Defensiecultuur. We schrijven de tijd dat Beatles, Rolling Stones en Pretty Things in de westerse samenleving hun sporen nalieten. Het lange haar van deze artiesten was een kenmerk van rebelsheid, tot woede van ouders, schoolhoofden en… officieren. Tussen haakjes: in het buitenland stond het Nederlandse leger bekend als ‘the hippy army’.

De ouderwetse haarnorm, eerder al door schrijver Jan Wolkers betiteld als Kort Amerikaans, werd door minister Den Toom en de legertop verdedigd als een noodzakelijke veiligheidsmaatregel: je kon met je haren tussen de wielen raken…. Zelf was ik (lichting 70-4) kort na opkomst bedreigd met de verstikkingsdood in de traangasbunker als ik ringbaard en snor niet zou afscheren. Maar strafbaar was dat niet (meer) en I survived!... Maar lang haar, dat kon echt never/nooit!

Dienstplichtig militair Rinus Wehrman was radikaler. De commando-in-opleiding wilde zich echt wel voor het vaderland geven, maar zijn lange haar weigerde hij af te knippen. Dat was brutaal! Hij moest voor de krijgsraad verschijnen die hem wegens weigeren van een dienstbevel niet minder dan 21 maanden cel gaf, zo ongeveer zijn gehele dienstplichttijd. De VVDM kreeg lucht van zijn aanvankelijke eenmansactie. Gesteund door de VVDM ging Wehrman in hoger beroep. Zomer 1971 volgde de uitspraak bij het Hoog Militair Gerechtshof, dat toen nog bestond.

Wordt vervolgd

Dit artikel verscheen eerder op 22 december 2011 in dplsld.nl

 
Keurig! Maar daar kon je niet meer mee aankomen begin jaren zeventig.

Voor het vervolgartikel, klik hier